Bakske
Kopje, meestal koffie.
Voorbeeld Kom d’r in, dan drinken we un bakske koffie.
In gewoon Nederlands Kom binnen, dan drinken we een kopje koffie.
In de winkel
Brabants woordenboek
Van houdoe tot bekant: ruim 25 echte Brabantse woorden en uitdrukkingen, met betekenis en voorbeeldzin. Voor import-Brabanders, heimwee-Brabanders en iedereen die wil weten wa ge nou eigenlijk zegt.
Brabants is niet overal hetzelfde
Het Brabants verschilt per streek en soms zelfs per dorp: Erfgoed Brabant spreekt van ‘honderden Brabantse dialecten’. In Midden- en Oost-Brabant zeggen ze ‘houdoe’, in West-Brabant vaak ‘oudoe’, en ‘schôn’ schrijft de een als ‘schòn’ en de ander als ‘schon’. De spelling hieronder is dus een van de vele.
Ik schrijf de woorden zoals ik ze van huis uit ken. Zeggen ze het bij jou anders? Dan heb jij ook gelijk. Laat het me weten, dan leer ik er weer wat bij.
Letter B
Bekant
Bijna. Het scheelde niet veel.
Voorbeeld Ik had de bus bekant gemist.
In gewoon Nederlands Ik had de bus bijna gemist.
Brabants bont
Rood-wit geruite stof, zoals op tafelkleden, en het blokpatroon dat daarbij hoort. Het lijkt op de Brabantse vlag, maar is iets anders.
Voorbeeld Mee carnaval hangt de hele straat vol Brabants bont.
In gewoon Nederlands Met carnaval hangt de hele straat vol rood-wit geblokte versiering.
Lees meer over de vlag op de pagina Over ons.
Letter D
Da ge bedankt zijt, da witte!
Heel erg bedankt; letterlijk: dat je bedankt bent, dat weet je.
Voorbeeld Hedde gij de afwas al gedaan? Da ge bedankt zijt, da witte!
In gewoon Nederlands Heb jij de afwas al gedaan? Heel erg bedankt, hoor!
Da hedde wellus
Dat heb je weleens. Oftewel: zo gaat dat soms. Een Brabantse schouderophaal als iets tegenzit.
Voorbeeld Lekke band, en net nu het regent? Tja, da hedde wellus.
In gewoon Nederlands Een lekke band, net nu het regent? Tja, dat heb je weleens.
Lees meer over ‘Da hedde wellus’
In de winkel
Da’s
Dat is. ‘Da’s Brabants!’ roep je als iets helemaal klopt: gezellig, eerlijk en echt van hier. Het is ook onze naam.
Voorbeeld Worstenbroodjes op de verjaardag? Da’s Brabants!
In gewoon Nederlands Worstenbroodjes op de verjaardag? Dat is Brabants!
In de winkel
De minde nie
Dat meen je niet! Dé reactie op nieuws dat te mooi, te gek of te erg is om waar te zijn.
Voorbeeld Hedde gij de loterij gewonnen? De minde nie!
In gewoon Nederlands Heb jij de loterij gewonnen? Dat meen je niet!
In de winkel
Letter E
Efkes
Even, eventjes. Een Brabantse ‘efkes’ kan overigens best een uurtje duren.
Voorbeeld Wacht efkes, ik pak m’n jas.
In gewoon Nederlands Wacht even, ik pak mijn jas.
Letter G
Ge / gij
Jij of u. In Brabant zeg je ‘gij’ of ‘ge’ tegen iedereen, jong en oud.
Voorbeeld Zijde gij ok van de partij?
In gewoon Nederlands Ben jij er ook bij?
In de winkel
Gère
Graag.
Voorbeeld Nog un worstenbroodje? Gère!
In gewoon Nederlands Nog een worstenbroodje? Graag!
Gullie
Jullie.
Voorbeeld Komen gullie zaterdag ok?
In gewoon Nederlands Komen jullie zaterdag ook?
Letter H
Hedde
Heb je, hebt u. Het werkwoord en ‘ge’ smelten samen tot één woord, net als bij ‘zedde’ (zeg je) en ‘witte’ (weet je).
Voorbeeld Hedde gij al gegeten?
In gewoon Nederlands Heb jij al gegeten?
In de winkel
Houdoe
Dag! De Brabantse afscheidsgroet, van ‘houd u goed’. In 2005 gekozen tot mooiste Brabantse woord. In West-Brabant hoor je vaak ‘oudoe’.
Voorbeeld Houdoe, en tot volgende week!
In gewoon Nederlands Dag, en tot volgende week!
Letter K
Kom d’r in, dan kunde d’r uitkijken
Kom binnen, dan kun je naar buiten kijken. Een gastvrije uitnodiging met een knipoog. ‘Kunde’ is ‘kun je’, met hetzelfde ‘-de’ als in ‘hedde’ (heb je) en ‘zedde’ (zeg je).
Voorbeeld Blijf nie in de deur staan. Kom d’r in, dan kunde d’r uitkijken!
In gewoon Nederlands Blijf niet in de deuropening staan. Kom binnen, dan kun je naar buiten kijken!
In de winkel
Kwartiertje
Het Brabants kwartiertje: een kwartiertje later komen dan afgesproken, zonder dat iemand ervan opkijkt.
Voorbeeld Om acht uur afgesproken? Dan zijn we er om kwart over. Da’s het Brabants kwartiertje.
In gewoon Nederlands Om acht uur afgesproken? Dan zijn we er om kwart over acht. Dat is het Brabantse kwartiertje.
In de winkel
Letter L
Leutig
Leuk, gezellig, plezierig. ‘Leut’ is plezier.
Voorbeeld Da was un leutig feestje, zeg!
In gewoon Nederlands Dat was een leuk feestje, zeg!
Letter M
Mee
Met.
Voorbeeld Ik kom mee de fiets.
In gewoon Nederlands Ik kom met de fiets.
Menneke
Jongetje of mannetje. Ook liefkozend gezegd tegen een volwassen man.
Voorbeeld Kom ’s hier, menneke!
In gewoon Nederlands Kom eens hier, jongen!
Letter N
Neeje
Nee. Afhankelijk van de streek ook ‘neije’ of ‘nèèje’.
Voorbeeld Neeje, da doen we nie.
In gewoon Nederlands Nee, dat doen we niet.
Nie
Niet. De t aan het eind laat een Brabander gewoon weg.
Voorbeeld Da geleuf ik nie!
In gewoon Nederlands Dat geloof ik niet!
In de winkel
Letter O
Oeteldonk
De carnavalsnaam van ’s-Hertogenbosch. Meer Brabantse steden krijgen met carnaval een andere naam, zoals Kruikenstad (Tilburg), Lampegat (Eindhoven) en Krabbegat (Bergen op Zoom).
Voorbeeld Mee carnaval is Den Bosch gewoon Oeteldonk.
In gewoon Nederlands Tijdens carnaval heet ’s-Hertogenbosch Oeteldonk.
Ons
Mijn, als het over familie gaat. Een Brabander heeft het over ‘ons moeder’ en ‘ons pap’, ook als het gewoon zijn eigen moeder of vader is.
Voorbeeld Ons moeder maakt de lekkerste worstenbroodjes.
In gewoon Nederlands Mijn moeder maakt de lekkerste worstenbroodjes.
In de winkel
Letter P
Pilske
Een biertje, een pilsje.
Voorbeeld Na ’t werk drinken we nog efkes un pilske.
In gewoon Nederlands Na het werk drinken we nog even een biertje.
In de winkel
Letter S
Schôn
Mooi. De spelling verschilt per streek: schôn, schòn of schon.
Voorbeeld Da’s schôn, zeg!
In gewoon Nederlands Dat is mooi, zeg!
Letter U
Un / unne
Een. ‘Unne’ zeg je bij mannelijke woorden (unne vent, unne man), ‘un’ bij de rest (un vrouw, un bakske).
Voorbeeld Ge zegt unne man, mar un vrouw.
In gewoon Nederlands Je zegt ‘unne man’, maar ‘un vrouw’.
Letter V
Vort
Voort, vooruit, weg. ‘Allee, vort!’ betekent: kom op, schiet op!
Voorbeeld Allee, vort! We zijn al laat.
In gewoon Nederlands Kom op, vooruit! We zijn al laat.
Letter W
Witte
Weet je. Vaak het opstapje naar een goed idee: ‘Witte wa?’ (Weet je wat?).
Voorbeeld Witte wa? We gaan gewoon efkes un pilske drinken.
In gewoon Nederlands Weet je wat? We gaan gewoon even een biertje drinken.
Worstenbroodje
Broodje van deeg met gekruid gehakt erin, vers uit de oven. Dé Brabantse lekkernij: bij de koffie, op verjaardagen en met carnaval.
Voorbeeld Worstenbroodje? Doe mar twee!
In gewoon Nederlands Een worstenbroodje? Doe er maar twee!
Lees meer over ‘Worstenbroodje’
In de winkel
Letter Z
Zedde
Zeg je, zegt u.
Voorbeeld Wa zedde gij?
In gewoon Nederlands Wat zeg jij?
In de winkel
Da ken ik nie…
Geen woord gevonden bij ‘’. Probeer een ander woord, of zoek op de betekenis, zoals ‘bijna’ of ‘koffie’.
Brabants voor beginners
Een lesje Brabants op je rug
Op de rug van de hoodie ‘Brabants voor beginners’ staan zes Brabantse uitdrukkingen met hun vertaling. Wie achter je loopt, leert meteen mee.
Mist er een woord?
Tip me je lievelingswoord
Zegt ons moeder het net even anders, of mis je een klassieker? Laat het me weten. Wie weet staat jouw woord straks op een mok.