Ge / gij

Zo gebruik je het

• Brabants Zijde gij ok van de partij?

  In gewoon Nederlands Ben jij er ook bij?

• Brabants Wa zedde gij?

  In gewoon Nederlands Wat zeg jij?

• Brabants Ge moet efkes wachten.

  In gewoon Nederlands Je moet even wachten.

Hoe zit het in elkaar?

‘Gij’ is de volle vorm, die je gebruikt als er nadruk op ligt. ‘Ge’ is de korte vorm zonder nadruk. Vergelijk het met ‘jij’ en ‘je’ in het Nederlands. Het verschil tussen ‘jij’ en ‘u’ maak je er niet mee: de burgemeester en je beste vriend spreek je allebei aan met gij.

Achter een werkwoord smelt ‘ge’ vaak samen met dat werkwoord, en dan wordt het ‘-de’. Hedde is heb je, zedde is zeg je, witte is weet je, en ‘minde’ uit de minde nie is meen je. Ook ‘zijde’ in de voorbeeldzin hierboven hoort in dat rijtje: zijt ge, ben jij.

Vaak komt ‘gij’ er daarna nog eens achteraan, zoals in ‘Wa zedde gij?’ of ‘Hedde gij al gegeten?’. Het onderwerp staat er dan eigenlijk twee keer: één keer als ‘-de’ en één keer als ‘gij’. In het Brabants is dat heel gewoon.

Voor ‘jullie’ zeg je gullie. En in houdoe zit nog een andere vorm: ‘oe’, het Brabantse ‘u’ of ‘je’ als het niet het onderwerp is. Houd oe goed: houd je goed.

Zeggen ze het bij jou anders?