Zo gebruik je het
Brabants
Witte wa? We gaan gewoon efkes un pilske drinken.
In gewoon Nederlands Weet je wat? We gaan gewoon even een biertje drinken.
Brabants
Da ge bedankt zijt, da witte!
In gewoon Nederlands Dat je bedankt bent, dat weet je! Oftewel: heel erg bedankt.
Brabants
Witte gij hoe laat het is?
In gewoon Nederlands Weet jij hoe laat het is?
Hoe zit het in elkaar?
Weet en ge smelten samen tot ‘witte’. Het is dezelfde korte vorm van ge die je in het Brabants steeds tegenkomt, alleen hier geschreven als ‘-te’: hedde is heb je, zedde is zeg je en ‘minde’ in de minde nie is meen je.
‘Witte wa?’, weet je wat, is het vaste opstapje naar een goed idee, of naar een plan waar niemand om vroeg. ‘Wa’ is ‘wat’: de t aan het eind valt weg, net als bij nie.
Aan het eind van een zin betekent ‘da witte’ zoveel als ‘dat weet je toch’. Je hoeft het eigenlijk niet te zeggen, maar je zegt het toch. Zo werkt het in ‘Da ge bedankt zijt, da witte!’: een dankjewel met extra nadruk.
Zeggen ze het bij jou anders?
Het Brabants verschilt per streek en soms zelfs per dorp: Erfgoed Brabant spreekt van ‘honderden Brabantse dialecten’. Ik schrijf de woorden zoals ik ze van huis uit ken. Klinkt het bij jou anders? Dan heb jij ook gelijk, en ik hoor het graag.